Een schutting bestellen lijkt simpel tot je bij het aantal palen komt. Twaalf meter delen door 1,80 is niet het antwoord, want het aantal palen is niet gelijk aan het aantal schermen, en de hoeveelheid beton die erbij komt kijken verrast vrijwel iedereen.
Hoeveel schermen en palen voor je schutting?
Bereken het aantal schermen, palen en zakken beton voor de lengte die je wilt afzetten.
Waarom je altijd één paal meer nodig hebt
Elk scherm hangt tussen twee palen. Zet je zeven schermen op een rij, dan deel je zes palen, maar aan het begin en het eind komt er nog één bij. De regel is dus:
aantal palen = aantal schermen + 1
Zit je schutting tussen twee muren geklemd, of sluit hij aan op een bestaande schutting, dan kun je aan die kant soms een paal uitsparen. Controleer dat ter plekke voordat je bestelt.
Let op de werkelijke lengte
De rekenhulp geeft ook de lengte die je daadwerkelijk afdekt. Zeven schermen van 1,80 meter is 12,60 meter, terwijl je misschien maar 12 meter had. Dat verschil van 60 centimeter moet ergens heen: een scherm inkorten, of de laatste opening met een smaller scherm of een stuk maatwerk vullen.
Reken bovendien de dikte van de palen mee. Betonpalen zijn ongeveer 10 centimeter dik; bij acht palen is dat samen 80 centimeter extra lengte. Bij een lange schutting is dat het verschil tussen passen en niet passen. Meet daarom altijd de werkelijke ruimte op en houd bij de laatste sectie rekening met maatwerk.
Betonpalen of houten palen?
| Betonpaal met sleuf | Houten paal | |
|---|---|---|
| Levensduur | 30 jaar en meer | 10 tot 15 jaar, afhankelijk van de kwaliteit |
| Plaatsen | Zwaar (40 tot 60 kg per stuk), vaak met z’n tweeën | Licht, alleen te doen |
| Schermen wisselen | Eenvoudig: van bovenaf in de sleuf schuiven | Vastschroeven, meer werk |
| Uiterlijk | Zichtbaar beton, tenzij je een sierpaal kiest | Warmer, past bij houten schermen |
| Rot bij de grond | Nee | Ja, dit is de gebruikelijke oorzaak van vervanging |
Voor een schutting die twintig jaar moet staan, zijn betonpalen met sleuf vrijwel altijd de betere investering. Ze zijn zwaar en niet mooi, maar je vervangt later alleen de schermen en niet het hele hek. Wil je toch hout, kies dan minimaal duurzaamheidsklasse 2 of geïmpregneerd hout, en zet de paal nooit direct in de grond maar in een paalhouder op een betonpoer.
De fundering: waar de meeste schuttingen sneuvelen
Een scheve schutting is bijna altijd een fundatieprobleem. Palen die te ondiep staan, werken bij vorst en wind uit de grond.
Hoe diep moet de paal?
De vuistregel: ongeveer een derde van de zichtbare hoogte moet de grond in, met een minimum van 60 centimeter.
| Hoogte boven de grond | Diepte in de grond | Totale paallengte |
|---|---|---|
| 1,80 m | 60 cm | 2,40 m |
| 2,00 m | 70 cm | 2,70 m |
| 2,20 m | 80 cm | 3,00 m |
Op zandgrond of een winderige, open locatie ga je liever tien centimeter dieper.
Beton: waarom het er zo veel is
De rekenhulp gaat uit van gaten van 30 × 30 × 60 centimeter. Dat is 54 liter per gat, waarvan de paal er zelf ongeveer 6 inneemt: blijft 48 liter beton over. Een zak snelbeton van 25 kilo levert ongeveer 12,5 liter, dus reken op vier zakken per paal.
Bij acht palen kom je dan op ruim dertig zakken, oftewel bijna 800 kilo. Dat schrikt af, maar het is de realiteit van een schutting die recht blijft staan. Wie hier bezuinigt, staat over drie jaar palen recht te zetten.
Alternatieven die minder beton vragen:
- Betonpoeren met een paalhouder erop: geen beton mengen, wel een goed verdichte en waterpasse ondergrond nodig.
- Schroeffundering (grondankers): snel en zonder beton, geschikt voor lichte schuttingen op stevige grond, minder geschikt op los zand of veen.
- Stelmix of stabilisatiezand: makkelijker te verwerken dan beton, maar minder sterk. Voor een lage schutting of een windluwe plek voldoende.
Zo plaats je de schutting
- Bepaal de erfgrens en overleg met de buren. Doe dit vóór je bestelt, niet erna. Een schutting die net over de grens staat, is een juridisch probleem dat je alleen met slopen oplost.
- Span een strakke lijn over de volle lengte. Alle palen komen exact op die lijn; een paal die twee centimeter uit de lijn staat, zie je over twaalf meter meteen.
- Zet de eerste en de laatste paal. Meet daartussen de exacte hart-op-hart-afstand voor de tussenliggende palen.
- Graaf de gaten met een grondboor of een smalle spade. Controleer eerst waar kabels en leidingen liggen; doe bij twijfel een KLIC-melding.
- Stel elke paal waterpas in twee richtingen en zet hem vast met schoren tot het beton hard is.
- Laat het beton uitharden voordat je de schermen plaatst. Snelbeton: minimaal 24 uur, bij koud weer langer.
- Schuif de schermen in de sleuven, van bovenaf. Werk van één kant naar de andere.
- Zorg dat het hout niet in de grond staat. Houd 3 tot 5 centimeter vrij tussen de onderkant van het scherm en de grond, of gebruik een betonnen onderplaat. Hout dat contact maakt met vochtige aarde, rot binnen enkele jaren weg.
Hoogteverschil in de tuin
Loopt je tuin af, dan heb je twee opties: de schutting trapsgewijs laten verspringen per scherm (netjes, en met betonpalen het eenvoudigst), of de onderkant volgen met een schuin gezaagd scherm (meer werk, maar geen openingen onderaan). Bij een aflopend terrein zijn betonnen onderplaten praktisch: die vangen het hoogteverschil op zonder dat je hout in de grond zet.
Regels: waar je op moet letten
- Vergunningvrij is een erfafscheiding meestal tot 2 meter achter de voorgevelrooilijn, en tot 1 meter in de voortuin. Boven die hoogtes heb je een omgevingsvergunning nodig.
- Op de erfgrens bouw je in principe samen met de buren; de kosten worden dan gedeeld. Zet je hem volledig op eigen grond, dan beslis je alleen, maar lever je een strook tuin in.
- Gemeenten en VvE’s kunnen afwijkende regels hebben, zeker in beschermde stads- of dorpsgezichten. Eén telefoontje naar de gemeente kost tien minuten en voorkomt een sloopbevel.
Dit is een algemene lijn, geen juridisch advies: controleer altijd wat er in jouw gemeente en bestemmingsplan geldt.
Onderhoud
- Geïmpregneerd vuren hoeft niet behandeld te worden, maar vergrijst. Wil je de kleur houden, dan beits je elke twee tot drie jaar.
- Hardhout vergrijst ook en gaat decennia mee zonder behandeling.
- Controleer jaarlijks of de schermen nog goed in de sleuven zitten en of er niets tegen de onderkant is aangegroeid.
- Klimplanten zoals klimop houden het hout vochtig en versnellen rot. Wil je begroeiing, hang dan een apart rek op 5 centimeter afstand van de schutting.
Kort samengevat
- Aantal palen is altijd het aantal schermen plus één.
- Controleer of de werkelijke lengte past, inclusief de dikte van de palen.
- Betonpalen met sleuf zijn op termijn de goedkoopste keuze.
- Minimaal 60 centimeter de grond in, ongeveer een derde van de zichtbare hoogte.
- Reken op ongeveer vier zakken snelbeton van 25 kilo per paal.
- Houd het hout altijd vrij van de grond, of gebruik een betonnen onderplaat.
- Overleg met de buren en check de gemeenteregels vóór je bestelt.
Komt er een terras naast? Bereken dan hoeveel tegels je daarvoor nodig hebt.
Cristian Soto schrijft over tuinieren, moestuinen en klussen in en om het huis. Hij bouwt de rekenhulpen op deze site zelf en test elke berekening met echte maten uit zijn eigen tuin voordat die online gaat. Zijn uitgangspunt: uitleggen in gewone taal wat andere sites vaag laten.