Tuingereedschap voor beginners: de zes die je nodig hebt

In een tuincentrum staan honderd verschillende gereedschappen en je hebt er zes nodig. De rest koop je later, als een klus erom vraagt. Dit is de lijst die voor vrijwel elke Nederlandse tuin volstaat, plus waar je op let zodat je niet over twee jaar alles opnieuw koopt.

De zes die je echt nodig hebt

1. Een spade

Voor planten, randen steken en grond verplaatsen. Let op het blad: een rechte snijkant steekt beter dan een puntige, en roestvast staal blijft jaren scherp.

Belangrijk is de steellengte. Een te korte steel dwingt je te bukken en dat voel je in je rug. Vuistregel: de steel komt tot ergens tussen je heup en je onderste rib.

2. Een spitvork

Voor zware of steenachtige grond waar een spade in blijft steken, voor het losmaken van verdichte plekken, en voor het uitgraven van vaste planten zonder de wortels stuk te snijden. Op kleigrond gebruik je hem vaker dan de spade.

3. Een hark

Twee soorten, en ze zijn niet uitwisselbaar:

• Metalen hark met stevige tanden: zaaibed egaliseren, grond fijnmaken, mos en vilt uit het gazon halen.
• Bladhark (waaier, kunststof of veerstaal): blad en maaisel opvegen zonder de zode te beschadigen.

Begin met de metalen. De bladhark komt vanzelf in het najaar.

4. Een snoeischaar

Hier moet je niet op prijs kopen. Een goedkope schaar kwetst de tak in plaats van hem te snijden, en zo krijg je wonden die niet dichtgroeien.

Kies een bypass-schaar (twee snijdende bladen die langs elkaar gaan) voor levend hout. Een aambeeldschaar (één blad tegen een vlakke basis) is voor dood hout en pletst vers hout.

Let op vervangbare onderdelen: bij een goede schaar kun je het mes en de veer los kopen, en dan gaat hij twintig jaar mee. Meer over gebruik in hortensia’snoeien.

5. Een schoffel

Het gereedschap dat het meeste werk bespaart en het minst wordt gekocht. Wekelijks een paar minuten schoffelen bij droog weer houdt onkruid weg zonder dat je ooit hoeft te wieden.

Een duwschoffel (die zowel duwend als trekkend snijdt) werkt in borders het prettigst. Schoffel ondiep, 1 tot 2 centimeter: je snijdt de kiemplantjes af, je hoeft de grond niet om te werken.

6. Een gieter of tuinslang

Voor een kleine tuin volstaat een gieter van 10 liter met een broeskop. Zodra je meer dan een paar vierkante meter hebt, wordt een slang praktischer. Sluit hem het liefst aan op een regenton: regenwater is gratis, kalkarm en beter voor de meeste planten.

Wat je later koopt, als je het nodig hebt

Waar je op let bij het kopen

Het aansluitpunt tussen blad en steel

Dit is waar goedkoop gereedschap breekt. Kijk hoe blad en steel verbonden zijn:

• Doorlopende schacht (het metaal loopt door in de steel): het sterkst.
• Geklonken of geschroefd: prima voor normaal gebruik.
• Alleen ingelijmd of geperst: laat liggen.

Het gewicht

Til het op voor je het koopt. Een zware spade van goede kwaliteit werkt fijner dan een lichte van slecht staal, maar niet als je hem twee uur moet gebruiken. Neem wat je een middag lang kunt hanteren.

Steelmateriaal

• Essenhout: veert mee, prettig in de hand, moet je droog opbergen.
• Glasvezel: onderhoudsvrij en sterk, maar stugger.
• Staal met coating: zwaar, en koud in de winter.

Onderhoud: vijf minuten die jaren schelen

Het verschil tussen gereedschap dat drie jaar meegaat en gereedschap dat twintig jaar meegaat is bijna helemaal onderhoud.

• Schoonmaken na gebruik. Aarde eraf met een borstel of een houtje. Aangekoekte klei trekt vocht en dus roest.
• Droog opbergen. Niet in de regen tegen de schuur.
• Eén keer per jaar oliën. Een doekje met wat olie over metaal en houten stelen, in het najaar.
• Scherp houden. Een spade en een schoffel horen scherp te zijn. Een paar halen met een vijl langs de snijkant scheelt de helft van de kracht die je moet zetten.
• Snoeischaar ontsmetten tussen verschillende planten door, met alcohol. Zo verspreid je geen ziektes.

Wat je niet nodig hebt om te beginnen

• Een complete gereedschapsset in een cadeaudoos. Meestal zes middelmatige stukken waarvan je er twee gebruikt. Koop liever drie goede.
• Elektrische bodemfrees. Voor de meeste tuinen overbodig, en hij verstoort het bodemleven flink.
• Speciale onkruidbranders. Werken alleen op verharding, en dan nog: zie onkruid tussen tegels.

Kort samengevat

• Zes stuks volstaan: spade, spitvork, hark, snoeischaar, schoffel en gieter.
• Op de snoeischaar en de spade bespaar je niet; op de rest wel.
• Kies een bypass-snoeischaar met vervangbaar mes.
• Kijk naar de verbinding tussen blad en steel: daar breekt goedkoop gereedschap.
• Steellengte tot tussen heup en onderste rib, en til het op voor je koopt.
• Schoonmaken, droog opbergen, jaarlijks oliën en scherp houden.