Gazon maaien: hoe vaak, hoe kort en wanneer juist niet

Bijna elk mager, mossig gazon in Nederland is te kort gemaaid. Het is de goedkoopste verbetering die er bestaat: je draait de maaihoogte een standje omhoog en je gazon wordt binnen een seizoen dichter, groener en droogtebestendiger. Het kost niets en het scheelt zelfs werk.

De belangrijkste regel: maai niet meer dan een derde

Van alle maairegels is dit de enige die er echt toe doet. Haal in één beurt nooit meer dan een derde van de lengte eraf.

Staat het gras 9 centimeter, dan maai je terug naar 6, niet naar 3. Waarom dat zoveel uitmaakt: de wortels van gras zijn ongeveer even diep als de sprieten lang zijn. Maai je in één klap de helft eraf, dan sterft een deel van het wortelstelsel af. De plant moet dat herstellen in plaats van te groeien, staat er weken zwak bij, en in dat gat komt onkruid of mos.

Is je gras na een regenweek veel te lang geworden? Maai dan in twee of drie beurten met een paar dagen ertussen, telkens een stukje korter, in plaats van het in één keer af te scheren.

Op welke hoogte moet je maaien?

Kort maaien maakt een gazon niet netter maar zwakker. Het verzwakt de wortels, laat de bodem uitdrogen, en geeft onkruidzaad en mos precies het licht dat ze nodig hebben. Zeer korte gazons in reclamefoto’s worden dagelijks gesproeid en wekelijks bemest; dat is geen tuin, dat is een sportveld.

Hoe vaak maaien per seizoen?

Ga uit van de groei, niet van de kalender. Een natte, zachte oktober kan meer maaibeurten vragen dan een droge juli.

Wanneer je juist níét moet maaien

• Bij vorst of rijp. Bevroren sprieten breken en worden bruin. Ook gewoon eroverheen lopen laat sporen achter.
• Bij aanhoudende droogte. Gras dat niet groeit, moet je met rust laten. Maaien tijdens een hittegolf is de snelste manier om een geel gazon te krijgen.
• Op kletsnat gras. De maaier scheurt in plaats van te snijden, het maaisel klontert, en je drukt de natte bodem samen.
• In de volle middagzon bij hitte. De verse snijwondjes verdampen dan het meeste vocht. Maai bij warm weer ’s ochtends of tegen de avond.

Scherpe messen: het verschil dat je meteen ziet

Een bot mes snijdt niet, het slaat de spriet kapot. Het resultaat is een gerafeld, wittig-bruin uiteinde dat je twee dagen na het maaien duidelijk ziet als je van dichtbij kijkt. Die beschadigde punten verdampen meer vocht en zijn een open deur voor schimmels.

Slijp of vervang de messen minstens één keer per seizoen, en bij een groot gazon twee keer. De test: kijk twee dagen na het maaien naar de toppen. Zijn ze glad afgesneden, dan zit je goed. Zijn ze gerafeld en verkleurd, dan is het mes bot.

Maaisel: opvangen of laten liggen?

Mulchmaaien (laten liggen)

Een mulchmaaier snijdt het maaisel zo fijn dat het tussen de grasplanten wegzakt en daar vergaat. Dat levert een gratis stikstofgift op die tot ongeveer een kwart van je jaarlijkse bemesting kan vervangen, en het houdt de bodem vochtiger.

Voorwaarden: vaak maaien (het maaisel mag maar kort zijn) en droog gras. Doe je het bij lang of nat gras, dan blijven er klonten liggen die het gras eronder verstikken en die de viltlaag juist dikker maken.

Opvangen

Beter bij lang gras, bij nat weer, bij een gazon met veel onkruid dat zaad zet en bij de laatste beurten in het najaar. Het maaisel is uitstekend groen materiaal voor de composthoop, mits je het in dunne lagen mengt met bruin materiaal.

Vier gewoontes die je gazon zichtbaar verbeteren

1. Maai elke keer in een andere richting. Altijd dezelfde baan rijden drukt het gras in één richting plat en veroorzaakt op den duur golven en sporen in de bodem.
2. Maai liever vaak dan kort. Twee keer per week op 5 centimeter geeft een dichter gazon dan één keer per twee weken op 3.
3. Laat de randen langer. Onder een heg of langs een schutting is minder licht; daar 6 tot 7 centimeter aanhouden voorkomt kale plekken.
4. Overweeg een stukje niet te maaien. Een strook langs de rand die je twee keer per jaar maait, levert binnen een seizoen madeliefjes, klaver en insecten op. Het scheelt bovendien werk.

Robotmaaier: waar je op moet letten

Een robotmaaier maait elke dag een klein beetje. Dat past precies bij de derde-regel en geeft in de praktijk een opvallend dicht gazon, omdat het gras nooit een groeischok krijgt.

Aandachtspunten:

• Laat hem niet ’s nachts rijden. Egels zijn dan actief en raken zwaargewond. Stel hem in op overdag; dit is inmiddels het advies van vrijwel elke dierenorganisatie.
• Hij vervangt geen verticuteren. Het fijne maaisel valt terug in de zode en kan de viltlaag juist dikker maken. Blijf jaarlijks verticuteren.
• Ook zijn mesjes worden bot. Vervang ze elke twee tot drie maanden; ze kosten weinig.

Veelgestelde vragen

Mijn gazon is geel na het maaien. Wat nu?

Bijna altijd te kort gemaaid, vaak na een periode waarin het gras lang doorschoot. Laat het met rust, geef water als het droog is, en maai de komende beurten hoger. Het herstelt binnen twee tot drie weken.

Moet ik de eerste keer in het voorjaar extra kort maaien?

Nee. Dat is een hardnekkig idee. Maai de eerste beurt juist hoog, rond 5 tot 6 centimeter, en breng het daarna in twee of drie beurten naar je zomerhoogte.

Waarom staan er strepen in mijn gazon?

Meestal overlapt de maaier niet genoeg tussen de banen. Laat elke baan ongeveer 5 centimeter over de vorige lopen.

Kan ik maaien vlak voor bemesten?

Ja, dat is zelfs handig: kort gras laat de korrels beter tot de bodem doordringen. Bemest wel op droog gras en geef daarna water.

Kort samengevat

• Maai nooit meer dan een derde van de lengte in één beurt.
• 4 tot 5 centimeter is voor de meeste tuinen de juiste hoogte; bij schaduw of droogte hoger.
• April tot juni wekelijks, in de zomer minder vaak en langer laten staan.
• Niet maaien bij vorst, droogte of kletsnat gras.
• Slijp de messen minstens één keer per seizoen.
• Mulchmaaien werkt alleen bij kort, droog gras dat je vaak maait.