Gazon water geven: hoe vaak en hoeveel

De meeste gazons in Nederland krijgen te vaak een beetje water in plaats van af en toe veel. Dat is precies verkeerd om: je kweekt er een gazon mee dat oppervlakkig wortelt en bij de eerste droge week meteen verkleurt.

De regel die alles bepaalt

Gras wortelt tot waar het water komt. Geef je elke avond tien minuten, dan blijft het vocht in de bovenste twee centimeter en gaan de wortels daar ook zitten. Geef je één keer per week flink, dan zakt het water 15 centimeter diep en volgen de wortels.

Dus: minder vaak, maar veel meer per keer.

Hoeveel is genoeg?

Een gevestigd gazon heeft in een droge periode ongeveer 15 tot 20 liter water per vierkante meter per week nodig, regen meegerekend. Dat komt neer op een laagje van 15 tot 20 millimeter.

Hoe meet je dat zonder rekenwerk? Zet een paar lege conservenblikken of een regenmeter op het gazon terwijl de sproeier draait. Zodra er 15 millimeter in staat, ben je klaar. Doe dit één keer, noteer hoeveel minuten je sproeier daarvoor nodig had, en je hoeft het nooit meer te meten.

Bij zandgrond splits je die beurt beter in tweeën — bijvoorbeeld twee keer 10 millimeter per week — omdat zand het niet vasthoudt. Op klei is één beurt per week genoeg.

Wanneer op de dag?

Vroeg in de ochtend, tussen ongeveer vier en acht uur. Daar zijn drie redenen voor:

• Er verdampt weinig, dus meer water bereikt de wortels.
• Het blad droogt overdag op, wat schimmel voorkomt.
• De waterdruk is doorgaans hoger dan later op de dag.

Sproeien in de avond is de slechtste optie: het gras blijft de hele nacht nat en dat is precies wat schimmels als rooddraad nodig hebben. Sproeien in de volle middagzon is niet schadelijk voor het gras — het verhaal over brandende druppels klopt niet — maar wel verspilling, want een groot deel verdampt.

Hoe weet je dat het nodig is?

Drie signalen, in volgorde waarin ze verschijnen:

1. Voetstappen blijven staan. Loop je over het gras en veert het niet meteen terug, dan heeft het water nodig. Dit is het vroegste en beste signaal.
2. De kleur wordt grijsgroen in plaats van fris groen.
3. De sprieten rollen op in de lengte.

Een simpele controle: steek een schroevendraaier in de grond. Gaat hij er makkelijk 10 centimeter in, dan is er vocht genoeg. Stuit hij na drie centimeter, dan is het droog.

Bruin gras is meestal niet dood

Belangrijk om te weten, want het scheelt veel onnodig water. Bij langdurige droogte gaat gras in rust: het blad sterft af en het groeipunt blijft leven. Zodra er regen valt, komt het binnen twee weken terug.

Dat betekent dat je in een droge zomer een keuze hebt. Wil je groen gras, dan sproei je consequent. Kies je ervoor het te laten, dan is dat prima — maar doe het dan ook helemaal. Het slechtste scenario is halfslachtig sproeien: het gras wordt telkens uit rust gehaald zonder genoeg water te krijgen, en dat put het echt uit.

Loop bij droogte ook zo min mogelijk over een verdroogd gazon: dan beschadig je wel de groeipunten.

Wat er verder meespeelt

• Maaihoogte. Hoger maaien is de goedkoopste droogtemaatregel die er is. Bij 5 centimeter beschaduwt het gras zijn eigen bodem en verdampt er veel minder dan bij 3 centimeter. Zie hoe vaak maaien.
• Maaisel laten liggen. Mulchmaaien geeft vocht en voeding terug aan de bodem.
• Verdichting. Op een dichtgelopen gazon loopt water weg in plaats van erin te zakken. Beluchten of verticuteren helpt daar direct tegen.
• Vilt. Een dikke viltlaag werkt als een spons die het water tegenhoudt voordat het de bodem bereikt.
• Regenwater. Een regenton of een grotere opslag scheelt in een droge zomer flink op de waterrekening.

Nieuw gazon: hier geldt het omgekeerde

Alles hierboven gaat over een gevestigd gazon. Vers gezaaid gras of pas gelegde zoden hebben juist wél elke dag water nodig, en dan kort.

• Gezaaid: drie weken lang de bovenste centimeter vochtig houden, één tot twee keer per dag kort.
• Zoden: de eerste beurt flink, tot onder de zode, daarna twee weken dagelijks.

Zodra het gras staat en gemaaid is, schakel je over naar zelden en veel.

Kort samengevat

• Eén keer per week 15 tot 20 liter per m², in plaats van elke dag een beetje.
• Meet één keer met een blik hoeveel minuten jouw sproeier daarvoor nodig heeft.
• Sproei vroeg in de ochtend; nooit in de avond.
• Voetstappen die blijven staan zijn het eerste signaal.
• Bruin gras is meestal in rust, niet dood; halfslachtig sproeien is het slechtst.
• Hoger maaien scheelt meer water dan welke sproeier ook.