Bladluis op kamerplanten: binnen gelden andere regels

Binnen gelden andere regels. In de tuin lost een luizenkolonie zich meestal vanzelf op, omdat er lieveheersbeestjes en zweefvliegen langskomen. In je woonkamer komt niemand langs. Wat buiten een kwestie is van twee weken geduld, groeit binnen gestaag door tot je ingrijpt.

Waarom het binnen anders loopt

• Geen natuurlijke vijanden. Dit is het hele verschil. Er is niets dat de kolonie afremt.
• Geen seizoen. Binnen is het het hele jaar twintig graden, dus de voortplanting stopt nooit.
• Geen regen en geen wind. Twee dingen die buiten voortdurend exemplaren van de plant slaan.
• Planten staan dicht bij elkaar. Een kolonie op één plant is binnen een week op de buren.

Binnen is wachten dus geen optie, terwijl dat buiten vaak de beste keuze is.

Stap één: zet hem apart

Voordat je iets anders doet, haal de aangetaste plant bij de rest weg. Badkamer, gang, een andere kamer. Dit is de maatregel die het meeste uitmaakt en die het vaakst wordt overgeslagen.

Controleer meteen de planten die ernaast stonden, met name de onderkant van het blad en de groeitoppen. Een enkele luis over het hoofd zien betekent dat je over drie weken opnieuw begint.

Stap twee: de douche

Voor de meeste kamerplanten is dit het effectiefste en veiligste dat er is.

• Dek de pot af met een plastic zak, zodat de grond niet doorweekt raakt.
• Zet de douche op lauw en op zachte straal. Koud water geeft schade bij tropische planten.
• Spuit van onder naar boven, zodat je de onderkant van het blad raakt. Daar zitten ze.
• Vergeet de bladoksels en de groeitoppen niet.
• Laat uitlekken en zet de plant niet meteen in de volle zon.

Herhaal na vier of vijf dagen, en dan nog een keer. Eén douchebeurt haalt de volwassen dieren weg maar niet alles wat er daarna uitkomt.

Planten met behaard blad, zoals Saintpaulia, kunnen niet onder de douche. Daar gebruik je een kwastje of een watje.

Stap drie: zeep, voorzichtiger dan buiten

Helpt douchen niet genoeg, dan zeep. Binnen houd je een lichtere verdunning aan dan in de tuin, want kamerplanten hebben vaak dunner blad en er is geen regen die resten wegspoelt.

Test altijd eerst op één blad en wacht 48 uur. Dit geldt binnen dubbel: buiten verdwijnt een verbrand blad tussen honderd andere, binnen kijk je er een jaar tegenaan.

Spoel een dag na de behandeling de plant af met schoon water, zodat er geen zeepfilm blijft zitten die de huidmondjes afsluit.

Geen afwasmiddel gebruiken, om de redenen die in huismiddelen tegen bladluis staan.

Weet je zeker dat het bladluis is?

Binnen is de kans groot dat je met iets anders te maken hebt, en dat vraagt een andere aanpak.

Voor wolluis en schildluis werkt douchen niet: die zitten onder een waslaag of een schild. Dep ze aan met een wattenstaafje met spiritus, stuk voor stuk. Tijdrovend, en het is wat er werkt.

Voor rouwvliegjes hoef je de plant niet te behandelen; die leven van te natte potgrond. Minder gieten lost het op.

Welke kamerplanten het vaakst worden aangevallen

Bladluis binnen is niet gelijk verdeeld. Hij zoekt zacht, snelgroeiend weefsel, en dat verklaart het rijtje.

Die laatste regel links is verreweg de belangrijkste. De meeste binnenplagen komen in september mee naar binnen met een plant die buiten heeft gestaan.

Het seizoen binnen: februari en september

Binnen is er geen zomerpiek zoals in de tuin, maar er zijn wel twee momenten waarop het vaker misgaat.

Eind februari. De dagen worden langer, planten maken hun eerste nieuwe scheuten, en dat zachte weefsel is precies wat een overwinterde luis zoekt. Controleer je planten in die weken extra.

September. Het moment waarop kuipplanten en kruiden naar binnen gaan. Ga elke plant langs voordat hij de woonkamer in mag, blad voor blad, ook de onderkant, en zet hem twee weken apart.

Gele vangplaten

Die gele kaartjes met lijm vangen gevleugelde exemplaren en witte vlieg. Ze halen de kolonie niet weg, want de meeste bladluizen binnen hebben geen vleugels en blijven gewoon zitten.

Waar ze wél goed voor zijn: controle. Hang er een bij je plantengroep en kijk er wekelijks naar. Zie je er iets op, dan is er ergens iets aan de hand voordat je het op het blad ziet.

Voorkomen is binnen echt makkelijker

• Zet nieuwe planten twee weken apart. Vrijwel elke binnenplaag komt binnen met een nieuwe aankoop of met een plant die de zomer buiten stond.
• Controleer planten die je in september naar binnen haalt, grondig, inclusief de onderkant van elk blad.
• Geef minder stikstof in de winter. Veel kamerplanten krijgen het hele jaar door mest terwijl ze in rust zijn. Dat levert zacht, luisgevoelig blad op.
• Verneveling en luchtvochtigheid helpen vooral tegen spint, en dat is binnen de plaag die het meest voorkomt.

Kruiden op de vensterbank: een apart geval

Basilicum, peterselie en munt van de supermarkt krijgen opvallend vaak luis, en daar is een reden voor. Ze zijn in een kas snel opgekweekt met veel voeding, staan met twintig plantjes in één potje, en zijn daardoor slap, zacht en dicht opeen — de ideale startpositie voor een kolonie.

Wat je doet is hier anders dan bij een kamerplant, want je gaat het opeten:

• Geen enkel middel, ook geen zeep, op iets waar je binnen een week van eet. Spoelen volstaat.
• Verdeel het supermarktpotje over twee of drie potten. Meer lucht tussen de stelen is de helft van de oplossing.
• Oogst vaker en harder. Bij basilicum haal je de toppen eraf, en daar zit de kolonie.
• Zet ze niet naast je kamerplanten, want kruiden zijn meestal de bron en niet het slachtoffer.

Waar het binnen op neerkomt

Apart zetten, drie keer douchen met een tussenruimte van vier dagen, en pas daarna aan zeep denken. Controleer wel eerst of het echt bladluis is, want wolluis en schildluis lachen om een douche en vragen een wattenstaafje. En de belangrijkste gewoonte kost helemaal niets: elke nieuwe plant eerst twee weken op de gang.

Meer lezen bij

• Plagen op kamerplanten — Milieu Centraal