Moestuin aanleggen op gras: zo doe je dat

Een stuk gazon omzetten naar moestuin is de meest voorkomende manier om te beginnen, en er zijn drie manieren om het te doen. Twee ervan kosten je een dag zwaar werk, de derde kost je een middag en een paar maanden geduld.

Welke je kiest hangt vooral af van één vraag: wanneer wil je zaaien?

Methode 1: afsteken en afvoeren

De klassieke aanpak. Je steekt de graszode af met een spade of een graszodensnijder en voert hem af.

Werkwijze: steek vierkanten van 30 bij 30 centimeter in, ongeveer vijf centimeter diep, en wrik ze los. Schud de grond eruit en gooi de zode op de composthoop of stapel hem ondersteboven in een hoek; na een jaar is het uitstekende aarde.

Voordeel: je kunt meteen zaaien.

Nadeel: het is zwaar werk, je voert je beste bovenlaag af, en wortelonkruid dat achterblijft komt gewoon terug.

Doe dit als: je in maart besluit dat je in april wilt zaaien.

Methode 2: omspitten

De zode omkeren, gras naar beneden, zodat hij onder de grond vergaat.

Voordeel: je houdt alle organische stof in je tuin, en het gaat sneller dan afsteken.

Nadeel: het gras komt er de eerste maanden gewoon doorheen, want graswortels overleven omkeren prima. Reken op een seizoen waarin je wekelijks graspollen tussen je groente uittrekt. En je keert de bodemstructuur om, met alle onkruidzaden naar boven.

Doe dit als: je in het najaar spit en pas in het voorjaar zaait, zodat het gras de winter heeft om te vergaan.

Methode 3: afdekken, en dat is de beste

Je haalt het gras niet weg maar smoort het onder karton met compost erop. Dit is de no-dig-aanpak, en voor een gazon werkt hij opvallend goed omdat gras zonder licht binnen enkele maanden verdwijnt.

1. Maai het gras zo kort mogelijk of trap het plat. Het hoeft er niet af.
2. Leg karton over het hele oppervlak, met tien centimeter overlap. Ongekleurd karton, en haal alle tape en nietjes eruit.
3. Maak het karton grondig nat. Dit wordt overgeslagen en het is essentieel.
4. Leg er 10 tot 15 centimeter compost op.
5. Planten kan meteen, door het karton heen in de grond eronder. Zaaien kun je beter een paar weken uitstellen.

Voordeel: een middag werk in plaats van een dag, geen zware rug, en je voert niets af. De volledige methode staat in no dig moestuin.

Nadeel: je hebt in het eerste jaar veel compost nodig, en wortelonkruid komt er alsnog doorheen.

Wat je met wortelonkruid doet

Dit is bij alle drie de methoden hetzelfde verhaal en het is het enige waar je niet omheen kunt.

Zevenblad, haagwinde, kweekgras, akkerdistel en paardenbloem overleven omspitten, afdekken en soms zelfs afsteken. Sterker: bij omspitten vermenigvuldig je zevenblad en kweekgras, want elk stukje wortel dat je doorsnijdt groeit uit tot een nieuwe plant.

Zit er veel van in je gazon, haal het er dan eerst uit voordat je begint. Met de hand, met een spitvork, en zo compleet mogelijk. Dat is vervelend werk en het scheelt je drie jaar frustratie.

Weinig wortelonkruid en vooral gewoon gras? Dan is afdekken ruimschoots voldoende.

Wanneer je het doet

Het najaar is het beste moment. Dek in oktober af, en in maart heb je een bed waar het gras verdwenen is en de wormen de compost hebben ingewerkt. Dat is de goedkoopste en makkelijkste route, en hij vraagt alleen dat je een half jaar eerder begint dan je van plan was.

Wat je met de zoden doet

Steek je af, dan houd je een stapel graszoden over, en die zijn te waardevol om weg te brengen. Het is je bovenlaag, vol organische stof en bodemleven.

Ondersteboven opstapelen in een hoek, gras tegen gras, tot een berg van maximaal een meter hoog. Dek af met karton of een oud zeil. Na een jaar heb je uitstekende, donkere aarde; na twee jaar is het beter dan gekochte tuingrond.

Onderin een verhoogd bed leggen, ook ondersteboven. Daar vergaan ze en voeden ze de laag erboven. Zie de opbouw in een verhoogd bed maken.

Niet op de gewone composthoop. Graszoden zijn zwaar en compact, en ze verdichten de hoop zodat er geen lucht meer bij komt. Apart stapelen werkt beter.

Het eerste jaar op nieuwe grond

Grond die jarenlang gazon is geweest, gedraagt zich anders dan een bestaand moestuinbed, en dat merk je in het eerste seizoen.

Er komt stikstof vrij uit de verterende graswortels. Dat klinkt goed en betekent in de praktijk veel blad en weinig vrucht. Zaai het eerste jaar gerust bladgewassen — sla, spinazie, snijbiet — en verwacht van tomaten en wortels wat minder.

Er komt gras terug. Bij alle drie de methoden. Trek het uit zolang het klein is; na één seizoen is het grotendeels voorbij.

De structuur moet nog komen. Een gazon is vaak aangetrapt. Loop er dit keer niet meer op, leg vaste paden aan, en de grond wordt elk jaar losser vanzelf.

De grond eronder

Onder een gazon zit vaak dichtgereden of verdichte grond, zeker bij een nieuwbouwtuin waar de bouwvakkers overheen zijn gelopen.

Steek op een paar plekken een spade in. Gaat hij er moeizaam in en zie je een harde, grijzige laag op twintig centimeter, dan is er verdichting. Breek die eenmalig los met een spitvork — wrikken, niet keren — voordat je afdekt.

Is de grond los en zitten er wormen in, dan hoef je niets. Wat je grond nodig heeft lees je in grond verbeteren bij klei of zandgrond.

Wat je kiest

Besluit je in het najaar, dek dan af met karton en compost en zaai in maart. Besluit je in maart, steek dan af en begin meteen. Spit alleen als je in het najaar spit. En kijk vooraf of er zevenblad of kweekgras in je gazon zit, want dat is het enige dat geen van de drie methoden voor je oplost.

Meer lezen bij

• Tuinonderhoud: tips voor een gezonde tuin — Milieu Centraal