Zaaien of graszoden: het is de eerste vraag bij een nieuw gazon en het antwoord hangt bijna helemaal af van hoe snel je het wilt gebruiken en hoeveel je wilt uitgeven. Het voorwerk is bij allebei hetzelfde, en dat voorwerk bepaalt het resultaat meer dan de keuze zelf.
Hoeveel graszaad heb je nodig?
Te weinig zaad geeft kale plekken, te veel is weggegooid geld. Bereken de juiste hoeveelheid.
De twee methodes naast elkaar
| Zaaien | Graszoden | |
|---|---|---|
| Kosten per m² | Laag | Vijf tot tien keer hoger |
| Klaar voor gebruik | Na 3 tot 4 maanden | Na 3 tot 4 weken |
| Beste periode | April–mei, augustus–oktober | Vrijwel het hele jaar, behalve bij vorst en hitte |
| Arbeid | Weinig bij aanleg, veel nazorg | Zwaar werk in één dag, daarna weinig |
| Keuze in grassoorten | Groot | Beperkt |
| Risico | Onkruid, vogels, uitdroging | Naden die uitdrogen |
Kort door de bocht: zaaien als je tijd hebt, zoden als je haast hebt of als het terrein afloopt en zaad zou wegspoelen.
Het voorwerk is bij beide gelijk
Dit is de fase die het vaakst wordt overgeslagen en die je later niet meer kunt herstellen. Reken op een dag werk voor een gemiddelde tuin.
1. Ruim de ondergrond op
Verwijder puin, oud gras, wortelonkruid en stenen. Wortelonkruid als zevenblad of kweek moet er volledig uit: elk stukje wortel dat blijft zitten, komt door je nieuwe gazon heen.
2. Spit of frees los tot 20 à 25 centimeter
Een nieuw gazon moet kunnen wortelen. Op een verdichte ondergrond blijft gras oppervlakkig en heeft het bij elke droge week meteen problemen.
3. Verbeter de bodem
- Op zandgrond: meng 5 centimeter compost door de bovenlaag. Zand houdt anders geen vocht vast.
- Op zware klei: meng scherp zand én compost erdoor. Alleen zand maakt het erger.
4. Egaliseer en verdicht
Hark het vlak, loop het aan of gebruik een rol, en hark opnieuw. Kuilen die je nu laat zitten, worden plassen die je nooit meer wegkrijgt zonder de zode open te breken.
Laat het daarna twee weken liggen als je de tijd hebt. Het onkruid dat opkomt haal je weg, en de grond zakt op zijn plek.
Als je zaait
Reken op 30 tot 40 gram graszaad per vierkante meter bij een nieuwe aanleg. De precieze hoeveelheid voor jouw oppervlak bereken je in hoeveel graszaad per m².
- Verdeel het zaad kruislings: eerst in de lengte, dan dwars.
- Hark heel licht in, hooguit een halve centimeter.
- Rol of loop het aan zodat het zaad contact met de bodem maakt.
- Houd de bovenste centimeter drie weken lang vochtig. Elke dag kort, niet één keer per week veel.
- Niet betreden tot het gras 5 centimeter is; eerste maaibeurt bij 8 tot 10 centimeter.
Vogels die zaad eten hoor je te verwachten. Een dun laagje fijne compost eroverheen helpt meer dan linten of netten.
Als je zoden legt
Graszoden zijn levend materiaal met een houdbaarheid van ongeveer 24 uur. Plan de dag dus goed.
- Bestel voor levering op de dag dat je legt. Rollen die twee dagen op de oprit liggen, gaan broeien en zijn geel als je ze uitrolt.
- Begin langs een rechte rand en leg de rollen in halfsteens verband, zoals metselwerk.
- Loop niet op de verse zoden. Leg een plank neer om op te staan.
- Druk de naden goed tegen elkaar. Naden die openstaan, drogen uit en worden bruine strepen.
- Water geven, meteen en veel. De eerste keer moet het water tot onder de zode komen: reken op ongeveer 15 liter per vierkante meter.
Daarna twee weken dagelijks water bij droog weer. Trek na een week voorzichtig aan een hoek: geeft de zode weerstand, dan wortelt hij.
Welk grasmengsel?
- Speelgazon: veel Engels raaigras. Sterk, kiemt snel, de standaard voor gezinnen met kinderen of honden.
- Schaduwgazon: roodzwenk en veldbeemd. Kiemt trager, verdraagt minder licht.
- Siergazon: fijn blad, mooi, maar niet bestand tegen intensief gebruik.
- Droogtebestendig mengsel: met een aandeel rietzwenkgras, interessant op zandgrond.
Het eerste jaar
- Maai vaak, maar niet kort. Vier centimeter is een goede hoogte; korter maaien verzwakt jong gras. Zie hoe vaak maaien.
- Bemest pas na zes tot acht weken, en dan met een startmeststof. Daarna volg je het schema in gazon bemesten.
- Geen onkruidbestrijder in de eerste maanden. Onkruid dat opkomt, maai je gewoon mee: de meeste soorten verdwijnen vanzelf.
- Niet verticuteren in het eerste jaar.
Kort samengevat
- Zaaien is goedkoop maar duurt maanden; zoden zijn duur maar liggen in een dag.
- Het voorwerk is bij beide hetzelfde en bepaalt het eindresultaat.
- Spit 20 tot 25 cm los, verbeter de bodem en egaliseer zorgvuldig.
- Zaaien: 30 tot 40 g/m², kruislings, licht inharken, drie weken vochtig houden.
- Zoden: leggen op de dag van levering, halfsteens verband, naden dicht, meteen flink water.
- Eerste jaar: vaak maaien op 4 cm, laat bemesten, niet verticuteren.
Cristian Soto schrijft over tuinieren, moestuinen en klussen in en om het huis. Hij bouwt de rekenhulpen op deze site zelf en test elke berekening met echte maten uit zijn eigen tuin voordat die online gaat. Zijn uitgangspunt: uitleggen in gewone taal wat andere sites vaag laten.