Op de zak graszaad staat een dosering, maar zelden staat erbij of dat voor een nieuw gazon is of voor doorzaaien. Het verschil is groot: strooi je een doorzaaidosering op kale grond, dan krijg je een ijl gazon vol onkruid. Strooi je een aanlegdosering over bestaand gras, dan gooi je geld weg en kiemt de helft niet eens.
Reken hieronder je eigen oppervlakte uit, en lees daarna waarom de juiste hoeveelheid maar de helft van het verhaal is.
Hoeveel graszaad heb je nodig?
Te weinig zaad geeft kale plekken, te veel is weggegooid geld. Bereken de juiste hoeveelheid.
De twee doseringen die je moet kennen
| Situatie | Dosering | Voor 100 m² |
|---|---|---|
| Nieuw gazon op kale grond | 30–40 g/m² (reken met 35) | 3 tot 4 kilo |
| Doorzaaien van bestaand gras | 20–25 g/m² | 2 tot 2,5 kilo |
| Losse kale plekken herstellen | 35–40 g/m² | Alleen op de plek zelf |
| Speelgazon met sterke grassen | 25–30 g/m² | 2,5 tot 3 kilo |
Bij een nieuw gazon ligt de dosering hoger omdat elk zaadje het alleen moet doen: er is geen bestaand gras dat de bodem bedekt, dus onkruid krijgt anders vrij spel. Bij doorzaaien vul je alleen de gaten op.
Meer zaaien is niet beter
Dit is een hardnekkig misverstand. Strooi je 60 gram per vierkante meter in plaats van 35, dan komen de kiemplantjes zo dicht op elkaar te staan dat ze om licht en water concurreren. Het resultaat is een dicht maar zwak gazon dat bij de eerste droge periode massaal verbrandt. De verpakking is hierin eerlijker dan de meeste tuinverhalen: houd je aan de dosering.
Wanneer zaaien? Het moment telt zwaarder dan de hoeveelheid
Graszaad kiemt pas fatsoenlijk als de bodemtemperatuur boven de 10 °C zit, en het liefst rond de 14 °C. In Nederland betekent dat twee bruikbare periodes.
Half april tot eind mei
De bodem is opgewarmd, er valt meestal genoeg regen, en het gras heeft de hele zomer om zich te vestigen. Nadeel: onkruid groeit even hard mee, en een droge mei betekent dat je wekenlang moet sproeien.
September tot half oktober — de beste periode
Dit is het moment dat professionals kiezen. De bodem is warm van de zomer, de lucht is koeler, er valt meer regen en het onkruid is bijna uitgegroeid. Het gras kiemt snel en heeft tot de vorst genoeg tijd om te wortelen.
Niet zaaien in juni, juli en augustus (te droog en te heet, je verliest de helft) en niet vanaf november (te koud, het zaad blijft liggen en wordt opgegeten).
Voorbereiding: hier wordt het gazon gemaakt
Van alle stappen bepaalt de voorbereiding het eindresultaat het sterkst. Een perfect gestrooid gazon op een slecht voorbereide bodem wordt nooit mooi.
Voor een nieuw gazon
- Maak de grond onkruidvrij. Verwijder vooral wortelonkruid als kweekgras, zevenblad en paardenbloem compleet, inclusief wortels. Wat je nu laat zitten, blijft de komende jaren terugkomen.
- Spit of frees de bovenste 15 tot 20 centimeter los. Verdichte grond onder een nieuw gazon geeft binnen twee jaar plassen en mos.
- Egaliseer met een hark. Kleine oneffenheden zie je nu nauwelijks, maar na het maaien vallen ze meteen op.
- Verdicht licht met een rol of door er in kleine stappen overheen te lopen. Het zaad moet contact met de grond maken, niet in luchtbellen liggen.
- Laat de grond twee weken liggen. Zo kiemt het aanwezige onkruidzaad eerst, dat je dan oppervlakkig weghaalt. Dit ene stapje scheelt enorm veel wieden later.
Voor doorzaaien
- Maai kort, op ongeveer 2 tot 3 centimeter.
- Verticuteer of hark stevig door om mos en viltlaag te verwijderen. Zaad dat op vilt landt, kiemt niet.
- Strooi het zaad en bedek het met een dun laagje zand of gazonaarde, een halve centimeter is genoeg.
- Rol of loop het aan voor bodemcontact.
Gelijkmatig strooien zonder strooiwagen
Met de hand strooien levert bijna altijd banen op: te veel hier, te weinig daar. Twee trucs die goed werken:
- Verdeel het zaad in twee helften. Strooi de eerste helft in de lengterichting, de tweede helft dwars daarop. Onregelmatigheden vallen tegen elkaar weg.
- Meng het zaad met droog zand, ongeveer één deel zaad op drie delen zand. Je ziet dan veel beter waar je al geweest bent, en het strooit gelijkmatiger.
Een strooiwagen is voor gazons vanaf ongeveer 100 m² een verstandige aanschaf, ook voor de bemesting later.
De eerste zes weken bepalen alles
Hier gaat het bij de meeste mensen mis, niet bij het zaaien zelf.
Water, maar dan wel het juiste soort
Kiemend graszaad mag nooit uitdrogen. Eén warme dag zonder water en de kiemplantjes die net begonnen waren, zijn dood. Tegelijk verdrinkt het in plassen.
De aanpak: elke dag kort sproeien (vijf tot tien minuten), bij warm weer twee keer per dag, gedurende de eerste twee tot drie weken. Houd de bovenste centimeter constant vochtig. Zodra het gras staat, ga je juist naar minder vaak maar dieper water geven, zodat de wortels de diepte in gaan.
Niet erop lopen
Blijf de eerste vier tot zes weken van het nieuwe gras af. Jonge kiemplanten hebben nauwelijks wortels en een paar voetstappen laten blijvende kale plekken achter. Zet desnoods stokjes met touw.
De eerste maaibeurt
Maai pas als het gras 8 tot 10 centimeter hoog is, en maai dan terug tot ongeveer 5 centimeter. Nooit meer dan een derde van de lengte in één keer. Zorg dat de messen scherp zijn: botte messen trekken jonge grasplantjes met wortel en al uit de grond.
Bemesten
Wacht met de eerste bemesting tot ongeveer zes weken na het zaaien, en gebruik dan een startmeststof met veel fosfor voor de wortelvorming. Meststof over vers zaad verbrandt de kiemplantjes.
Welk zaadmengsel past bij jouw tuin?
| Situatie | Kies | Waarom |
|---|---|---|
| Kinderen en huisdieren | Speelgazon of sportveldmengsel | Veel Engels raaigras: sterk, herstelt snel, verdraagt betreding |
| Vooral kijken | Siergazon | Fijne grassen, mooi strak, maar gevoelig voor betreding |
| Halfschaduw onder bomen | Schaduwmengsel | Bevat veldbeemdgras en roodzwenkgras die met minder licht toekunnen |
| Droge, zanderige grond | Droogtebestendig mengsel | Diepwortelende soorten die een droge zomer overleven |
Onder dichte bomen wordt geen enkel mengsel echt mooi. Zit je met minder dan drie uur licht per dag, overweeg dan bodembedekkers of schors in plaats van gras. Dat is geen nederlaag, dat is realisme.
Kort samengevat
- Nieuw gazon: ongeveer 35 gram per m². Doorzaaien: ongeveer 25 gram per m².
- Meer strooien geeft een zwakker gazon, geen dichter gazon.
- September tot half oktober is de beste zaaiperiode, april–mei de tweede.
- Voorbereiding en water in de eerste weken bepalen het resultaat, niet het merk zaad.
- Eerste maaibeurt bij 8 tot 10 centimeter, met scherpe messen.
Ligt er nog een viltlaag of mos in je gazon? Lees dan eerst wanneer en hoe je verticuteert, want doorzaaien op vilt is verspild zaad.
Cristian Soto schrijft over tuinieren, moestuinen en klussen in en om het huis. Hij bouwt de rekenhulpen op deze site zelf en test elke berekening met echte maten uit zijn eigen tuin voordat die online gaat. Zijn uitgangspunt: uitleggen in gewone taal wat andere sites vaag laten.