Groenten kweken in potten op balkon of terras

Je hebt geen tuin nodig om zelf groenten te oogsten. Een balkon of een terras met een paar uur zon volstaat. Wat wél anders is dan in de volle grond: in een pot bepaal jij alles — het volume, het water en de voeding — en daar gaat het meestal mis.

De potmaat is de belangrijkste keuze

Te kleine potten zijn met afstand de reden dat het misgaat. De wortels lopen tegen de wand, de grond droogt binnen een halve dag uit en de plant blijft klein.

Bij twijfel: neem de grotere pot. Een grotere pot is niet alleen meer ruimte voor wortels, het is vooral een grotere buffer tegen uitdrogen — en dat scheelt jou werk.

Wat groeit goed in een pot?

Makkelijk en dankbaar:

• Sla en snijsla. Snel, en je oogst blad voor blad wekenlang.
• Radijs. Vier weken van zaad tot oogst.
• Kruiden. Zie kruiden op het balkon.
• Cherrytomaten. Doen het in een pot vaak beter dan grote vleestomaten. Zie ook tomaten kweken.
• Paprika en peper. Houden van de warmte die een terras vasthoudt.
• Aardappel in een zak. Verrassend eenvoudig en leuk om te oogsten.

Kan wel, maar vraagt aandacht: courgette (veel water), boontjes (klimsteun), wortel (echt losse grond nodig).

Niet doen: pompoen, maïs, asperge, spruiten. Te groot, te lang bezet of te weinig opbrengst voor de ruimte.

Grond: geen tuinaarde

Tuinaarde slaat in een pot binnen een maand dicht. Gebruik potgrond, en meng er wat compost door voor voeding en structuur.

Een mengsel dat voor bijna alles werkt:

• Twee delen potgrond
• Eén deel compost
• Een handvol perliet of grof zand per emmer, voor de afwatering

Onderin een laag van 2 centimeter hydrokorrels of grind. En, niet onderhandelbaar: gaten in de bodem. Een pot zonder afvoer verzuipt de wortels, ook als je zuinig giet.

Water: het echte werk

Een pot heeft geen grondwater om uit te putten. In de zomer betekent dat vrijwel dagelijks gieten, en bij een grote tomaat in juli soms twee keer per dag.

Wat helpt:

• Vingertest: 2 centimeter diep, voelt het droog, dan water geven.
• Geef flink tot er water onderuit loopt, en gooi de schotel daarna leeg.
• Mulch ook in een pot. Een laagje compost of stro bovenop scheelt merkbaar in verdamping.
• Groeperen. Potten die dicht bij elkaar staan, beschermen elkaar tegen wind en zon.
• Vroeg in de ochtend gieten, niet in de middagzon.

Ga je een week weg, zet de potten dan in de schaduw en groepeer ze, of gebruik een simpel druppelsysteem met een fles.

Voeding: potgrond raakt op

Dit is de tweede grote valkuil. Potgrond bevat meestal voeding voor vier tot zes weken. Daarna moet jij het aanvullen, want er komt niets bij van onderaf.

• Vanaf week zes wekelijks vloeibare mest in het gietwater, tijdens het groeiseizoen.
• Vruchtgewassen (tomaat, paprika, courgette) willen een kaliumrijke mest zodra de eerste bloemen komen.
• Bladgewassen (sla, spinazie) hebben genoeg aan de compost in het mengsel.
• Niet overdoseren. Te veel stikstof geeft veel blad en weinig vrucht.

Zon en wind

Vruchtgewassen willen minstens 6 uur directe zon. Heb je minder, kies dan bladgewassen en kruiden — sla en spinazie doen het in halfschaduw zelfs beter, want ze schieten minder snel door.

Wind wordt vaak vergeten en is op een balkon een grotere factor dan kou. Hij droogt de potten uit en breekt stengels. Een windscherm van riet of een gaas met klimplanten lost dat op.

Let ook op het gewicht: natte potgrond weegt fors. Bij veel grote bakken op een balkon is het verstandig om de draagkracht na te vragen.

Het seizoen verlengen

• Voorjaar: potten aan een warme muur lopen weken eerder op temperatuur dan de volle grond.
• Najaar: zet potten bij de eerste nachtvorst naar binnen of dek ze af met vliesdoek.
• Winter: zaai veldsla of winterpostelein in een bak onder vliesdoek en oogst tot in februari.

Rekenvoorbeeld: een bak van één meter op een balkon

Reken het na met je eigen maten:

Welke pot bij welke groente

• Neem grotere potten dan je denkt nodig te hebben; dat is de belangrijkste keuze.
• Potgrond met compost en perliet, nooit tuinaarde, altijd met gaten.
• Sla, radijs, kruiden, cherrytomaten en paprika doen het het best.
• Dagelijks gieten in de zomer; mulchen en groeperen scheelt werk.
• Na zes weken is de voeding op: wekelijks bijmesten.
• Zes uur zon voor vruchtgewassen; minder zon betekent bladgewassen.

Meer lezen bij

• Bestrating in je tuin — Milieu Centraal

Geschreven door

Cristian Soto

Cristian Soto schrijft over tuinieren, moestuinen en klussen in en om het huis. Hij bouwt de rekenhulpen op deze site zelf en test elke berekening met echte maten uit zijn eigen tuin voordat die online gaat. Zijn uitgangspunt: uitleggen in gewone taal wat andere sites vaag laten.